Merkez Bankası’ndan hükümete açık mektup! Asgari ücret mesajı dikkat çekici


Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) hükümete “Açık Mektup” gönderdi.Mektupta asgari ücretin yılda bir kez güncellenmesinin enflasyon tahminlerinin gözetilmesi açısından eleştiri ehemmiyet taşımış olduğu açıklandı.

MERKEZ BANKASI’NDAN HÜKÜMET ADINA BAKAN ŞİMŞEK’E AÇIK MEKTUP

Merkez Bankası, hükümet adına Gömü ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek’e “Açık Mektup” gönderdi. Mektupta, 1211 sayılı Merkez Bankası Kanunu’nun 42. maddesi uyarınca, enflasyon hedefine ulaşılamaması halinde TCMB’nin hedeften sapmanın nedenlerini ve alınması ihtiyaç duyulan önlemleri hükümete yazılı olarak bildirmesi ve kamuoyuna açıklaması gerektiği hatırlatıldı.

Merkez Bankası'ndan hükümete açık mektup! Asgari ücret mesajı dikkat çekiciGömü ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek

ENFLASYONUN HEDEFTEN SAPMASININ NEDENLERİ VE ALINMASI GEREKEN ÖNLEMLER

2023 yılı enflasyonunun hedef çevresinde konulmuş olan belirsizlik aralığının belirgin şekilde üstünde gerçekleştiği kaydedilen mektupta, şu ifadelere yer verildi: “Bu metin, enflasyonun hedeften sapmasının sebepleri ile hedefe ulaşmak için alınan ve alınması ihtiyaç duyulan önlemleri açıklamaktadır. Bu belgeyle beraber, 2023’te enflasyon üstünde etkili olan unsurlara dair çözümleme ve değerlendirmeleri de içeren 2024’ün ilk Enflasyon Raporu ile kısa ve orta vadede enflasyon hedefine ulaşmak için uygulanacak para politikasını daha detaylı olarak açıklayan 2024 Yılı Para Politikası metni ekte bilgilerinize sunulmaktadır. 2022 sonunda yüzde 64,3 olan senelik tüketici enflasyonu, 2023’ün ilk yarısında baz etkilerine ek olarak döviz kurundaki yatay seyir, düşen yabancı para cinsel ithalat tutarları ve enerji sübvansiyonlarının etkisiyle gerilemiştir. Böylece haziranda senelik enflasyon yüzde 38,2 olarak gerçekleşmiştir.

Öteki taraftan, parasal koşulların etkisiyle kredi büyümesinde gözlenen yüksek oranlı artışlar, ücret güncellemeleri ve hane halkına meydana getirilen transferler senenin ilk yarısında enflasyon üstünde talep yönlü unsurların tesirini belirgin hale getirmiştir. Söz mevzusu gelişmeler, enflasyondan korunma saiki ile cari açığın altın ve tüketim malı ithalatı kanalıyla yükselmesine niçin olmuş ve finansal piyasalarda belirsizliği artırmıştır. Ek olarak, şubatta yaşanmış olan Kahramanmaraş merkezli depremlerin, konut piyasası başta olmak suretiyle mal, hizmet ve iş gücü piyasalarında oluşturduğu arz-talep dengesizlikleri ile tekrardan inşa faaliyetlerinin kamu maliyesi üstündeki kısa ve orta vadeli tesirleri enflasyon üstündeki baskıları artırmıştır. Bu gelişmeler, fiyatlama davranışlarını negatif etkileyerek senenin ilk yarısında gerileyen enflasyonun ikinci yarıda artmasına zemin oluşturmuştur.”

Merkez Bankası'ndan hükümete açık mektup! Asgari ücret mesajı dikkat çekici

“MAKRO FİNANSAL İSTİKRARI GÜÇLENDİRECEK ŞEKİLDE SADELEŞTİRMEYE GİDİLDİ”

Mektupta, 2023’ün haziran ayında Para Politikası Kurulu’nun (PPK), dezenflasyonun en kısa sürede tesisi, enflasyon beklentilerinin çıpalanması ve fiyatlama davranışlarındaki bozulmanın denetim altına alınması için kuvvetli bir parasal sıkılaştırma sürecinin başlatılmasına karar verilmiş olduğu anımsatıldı.

Bu çerçevede, haziran-aralık döneminde siyaset faizinin toplamda 34 puan artırılarak yüzde 8,5 düzeyinden yüzde 42,5’e yükseltildiği hatırlatılan mektupta, şunlar kaydedildi: “Parasal sıkılaştırmayla eş anlı olarak, makroihtiyati çerçevede, piyasa mekanizmalarının işlevselliğini artıracak ve makro finansal istikrarı güçlendirecek şekilde sadeleşmeye gidilmiştir. Parasal sıkılaştırma ek olarak, seçici kredi ve miktarsal sıkılaştırma adımları ile desteklenmiştir. 2023’ün üçüncü çeyreğinde, yurt içi talepte süregelen kuvvetli seyrin birikimli tesirleri, vergi ayarlamaları, döviz kuru gelişimleri, ücret artışları, hizmet enflasyonundaki katılık ve ham petrol fiyatlarındaki ani yükseliş enflasyon dinamiklerinde etkili olmuştur. Ek olarak, tüm bu gelişmelerin kısa bir süre zarfında aynı anda gerçekleşmesinin fiyatlama davranışlarında oluşturduğu ilave bozulma sebebiyle de enflasyon terfi etmiştir. Bu gelişmeler çerçevesinde enflasyon, haziran-eylül ayları içinde 23,3 puan artarak yüzde 61,5 seviyesine ulaşmıştır. Bu artışın 4,7 puanı, vergi dahil kur tesiri hariç olmak suretiyle, akaryakıt fiyatlarındaki gelişmelerden, 3,8 puanı döviz kurundaki yükselişten, 2,8 puanı akaryakıt haricindeki vergi artışlarından kaynaklanmıştır. Ücret artışı ve talebin halen oldukça kuvvetli olduğu bu zamanda, şokların bir arada gerçekleşmesinin fiyatlama davranışında oluşturduğu ilave bozulmanın ise enflasyon üstünde 10,0 puan artırıcı yönde tesiri olmuştur. Bunların dışındaki faktörlerin tesiri ise toplamda 2,0 puan ile sınırı olan kalmıştır.”

Parasal sıkılaştırmanın ilk etkilerinin finansal koşullar üstünde gözlendiği, kısmen talep koşullarına da yansımaya başladığı belirtilen mektupta, “Senenin ikinci yarısında, dış finansman koşullarının belirgin şekilde iyileştiği, rezervlerin istikrarlı artış kaydettiği, talep koşullarının cari işlemler açığına yansıyacak şekilde güç kaybetmeye başladığı, Türk lirası mevduat payının yükseldiği, Türk lirası varlıklara yurt içi ve yurt dışı talebin güçlenerek arttığı gözlenmiştir. Tüm bu gelişmeler para politikasının etkinliğine katkıda bulunmuştur.” ifadelerine yer verildi.

Merkez Bankası'ndan hükümete açık mektup! Asgari ücret mesajı dikkat çekici

“2023 YIL SONU ENFLASYONU TAHMİN ARALIĞININ ORTA NOKTASINA YAKIN GERÇEKLEŞMİŞTİR”

Mektupta, senenin son çeyreği özelinde bakıldığında, parasal sıkılaştırma sürecinin finansal koşullar ve iç talep üstündeki etkileriyle tüketici senelik enflasyonunun 3,2 puan ile sınırı olan bir oranda yükseldiği, bu etkinin 2,4 puanlık mühim kısmının naturel gaz tüketiminin artmasıyla beraber hanelerin bedelsiz kullanım sınırını aşmasına bağlı yukarı yönlü mekanik etkiden kaynaklandığı açıklandı.

Bu zamanda enflasyonun ana eğiliminin de gerileme kaydettiği bildirilen mektupta, şu değerlendirmelere yer verildi: “Fiyatlama davranışları, bilhassa dayanıklı mal gruplarında olmak suretiyle, ilk olarak temel mallarda görece daha güçlü düzelme işaretleri göstermiştir. Hizmet enflasyonu katılık gösterse de talep ve maliyet koşullarına daha duyarlı olan ulaştırma ve yiyecek hizmetleri enflasyonunda da eğilim son çeyrekte yavaşlamıştır. Konut fiyatlarında süregelen aşırı artışlar ise yerini enflasyonun altında kalan bir aylık yükselişe bırakmış, öncü göstergeler yeni kiralık duyuru fiyat artışlarında yavaşlamaya işaret etmiştir. Takip edilen çekirdek, istatistiksel ve model-bazlı göstergeler, senenin son çeyreği süresince enflasyon ana eğiliminin yavaşladığına işaret etmiştir. Böylelikle 2023 yıl sonu enflasyonu yüzde 64,8 ile senenin son Enflasyon Raporu’nda paylaşılan tahmin aralığının orta noktasına yakın gerçekleşmiştir.”

Merkez Bankası'ndan hükümete açık mektup! Asgari ücret mesajı dikkat çekici

SON ÇEYREKTE YAŞANAN GELİŞMELER

Mektupta, son çeyrek gelişmelerinin, enflasyon üstünde etkili olan unsurlarda parasal sıkılaştırmaya bağlı olarak kademeli bir geri çekilme yaşandığını ortaya koyduğu, bu zamanda dış finansman koşulları, rezervlerdeki güçlenme, cari dengedeki iyileşme ve TL varlıklara talebin döviz kuru istikrarına ve para politikasının etkinliğine katkıda bulunmuş olduğu kaydedildi.

2023 sonu itibarıyla TL mevduatın payının, yıl içinde gerilediği yüzde 32 seviyesinden yüzde 42’nin üstüne çıkmış olduğu belirtilen mektupta, tüketici kredileri senelik büyümesinin tepe noktası olan yüzde 60’tan yüzde 40’ın altına, 12 aylık birikimli altın ve tüketim malı ithalatı senelik büyümesinin ise tepe noktası olan yüzde 125’ten yüzde 53’e gerilediği anlatıldı.

Merkez Bankası'ndan hükümete açık mektup! Asgari ücret mesajı dikkat çekici

“MERKEZ BANKASI, SIKI PARA POLİTİKASI DURUŞUNU SÜRDÜRECEK”

Kurul’un 2024 yılına girildiğinde, siyaset faizini ocak toplantısında yüzde 45’e yükselttiği, şubat ayında ise parasal sıkılaştırmanın gecikmeli tesirleri ve parasal aktarımı destekleyen öteki siyaset adımlarını da göz önünde bulundurarak durağan(durgun) tuttuğu hatırlatılan mektupta, mart ayına gelindiğinde ise aylık enflasyonun ana eğiliminin öngörülenden yüksek gerçekleştiği, yakın döneme ilişkin göstergelerin yurt içi talepte dirençli seyrin sürdüğüne işaret etmiş olduğu aktarıldı.

Bu bağlamda Kurul’un, enflasyon görünümündeki bozulmayı dikkate alarak mart ayı toplantısında siyaset faizini yüzde 50 düzeyine yükselttiği, ek olarak, operasyonel çerçevede değişikliğe giderek Merkez Bankası gecelik vadede borçlanma ve borç verme oranlarının yedi gün vadeli repo ihale faiz oranına kıyasla -/+ 300 baz puanlık bir marj ile belirlenmesine karar verilmiş olduğu anımsatılan mektupta, şunlar kaydedildi:

“Operasyonel çerçevedeki değişim, faiz oranlarının geldiği yüksek düzey göz önünde bulundurularak meydana getirilen teknik bir düzeltme olup yedi gün vadeli repo ihale faiz oranı temel siyaset faizi olarak kullanılmaya devam edilecektir. TCMB, aylık enflasyonun ana eğiliminde belirgin ve kalıcı bir düşüş sağlanana ve enflasyon beklentileri öngörülen tahmin aralığına yakınsayana kadar sıkı para politikası duruşunu sürdürecektir. Enflasyon görünümünde belirgin ve kalıcı bir bozulma öngörülmesi durumunda ise para politikası duruşu sıkılaştırılacaktır. Para politikasındaki kesin duruşun; yurt içi talepte dengelenme, Türk lirasında gerçek değerlenme ve enflasyon beklentilerinde düzelme vasıtası ile aylık enflasyonun ana eğilimini düşüreceği ve dezenflasyonu 2024 yılının ikinci yarısında tesis edeceği öngörülmektedir.”

Merkez Bankası'ndan hükümete açık mektup! Asgari ücret mesajı dikkat çekici

“HİZMET ENFLASYONUNDAKİ KATILIK, RİSKLERİ CANLI TUTMAKTA”

TCMB’nin temel amacı ve önceliğinin fiyat istikrarını sağlamak olduğu vurgulanan mektupta, “Para politikası bu amaç doğrultusunda oluşturulacaktır. Yedi gün vadeli repo ihale faiz oranı siyaset faiz oranı olmayı sürdürecek, kredi büyümesi ve mevduat faizinde öngörülenin haricinde gelişmeler olması durumunda ise parasal aktarım mekanizmasını destekleyecek siyaset adımları atılmaya devam edilecektir. 2024 Para Politikası metninde belirtildiği benzer biçimde, enflasyonun gelecek dönemdeki seyri mevzusunda tutumsal birimlere rehberlik etmesi öngörülen göstergeler, kısa vadede enflasyon tahminleri, orta vadede ise enflasyon hedefidir. Bu çerçevede, para politikası enflasyonu geriletecek ve orta vadede yüzde 5 hedefine ulaştıracak parasal ve finansal koşulları sağlayacak şekilde belirlenmeye devam edilecektir. Parasal duruşun sürdürülmesi ile enflasyonun 2024 yılı sonunda yüzde 36 olarak gerçekleşeceği, 2025 yılı sonunda yüzde 14 ve 2026 yılı sonunda ise yüzde 9 seviyesine geriledikten sonrasında yüzde 5 düzeyinde istikrar kazanacağı öngörülmektedir. Hizmet enflasyonundaki katılık, enflasyon beklentileri, jeopolitik riskler ve besin tutarları enflasyon üstündeki riskleri canlı tutmaktadır.” ifadelerine yer verildi.

Merkez Bankası'ndan hükümete açık mektup! Asgari ücret mesajı dikkat çekici

“ASGARİ ÜCRETİN YILDA BİR KEZ GÜNCELLENMESİ KRİTİK ÖNEM TAŞIYOR”

Dezenflasyon sürecinde para ve maliye politikalarının eş güdümünün büyük ehemmiyet arz etmiş olduğu, öngörülebilirliğin artmasını elde eden OVP (2024-2026) ile somutlaşmış olan kamu politikalarına dair varsayımların TCMB’nin enflasyon tahminlerine yansıtıldığı belirtilen mektupta, bu kapsamda, asgari ücretin yılda bir kez güncellenmesi, yönetilen/yönlendirilen fiyatlar ile ücret ve vergi ayarlamalarında OVP’de sunulan enflasyon tahminlerinin gözetilmesi ve para politikasındaki sıkı duruşun ihtiyatlı maliye politikası ile desteklenmesinin öngörülen dezenflasyon patikasının tesis edilmesi açısından eleştiri ehemmiyet taşıdığının altı çizildi.

OVP kapsamında duyuru edilen fiyat istikrarı ve finansal istikrarı destekleyici öteki tedbirlerin de dezenflasyon sürecine katkı vermesinin beklendiği aktarılan mektupta, şu değerlendirmelerde bulunulmuş oldu:

“OVP’de duyuru edilen orta vadeli hedeflere dezenflasyon patikasıyla uyumlu olacak şekilde bağlı kalınması, fiyat istikrarının tesis edilmesinde eleştiri rol oynayacaktır. Öteki taraftan, enflasyondaki katılık ve oynaklıkları azaltacak yapısal reformlara devam edilmesi ve arz kapasitesini geliştirecek teknolojik ve dijital dönüşümün desteklenmesi, fiyat istikrarına ve dolayısıyla toplumsal refaha orta ve uzun solukta pozitif katkıda bulunacaktır. Bu kapsamda TCMB, yapısal unsurları çözümleme etmeye, ilgili siyaset önerileri geliştirmeye ve enflasyonla mücadelenin önemi mevzusunda ilgili paydaşlar ve kamuoyu nezdinde farkındalık yapmaya yönelik çalışmalarına devam edecektir.”

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Merkez Bankası Hükümet Türkiye Iktisat Haberler

Related Posts